Een financiële bonus als je je niet ziek hebt gemeld: een leuk extraatje als het zo uitkomt. Maar is een verzuimbonus wel eerlijk? En wie heeft er eigenlijk baat bij?

Sinds kort hebben ze bij Richard (44) op het werk een nieuwe regeling: drie maanden niet ziek betekent 100 euro verzuimbonus. Prima deal, dacht hij. Al suggereert het wel dat zijn werkgever blijkbaar in de veronderstelling leeft dat zijn medewerkers zich al te gemakkelijk ziekmelden, aldus Richard, die overigens in de ict werkt. ‘Natuurlijk zijn er soms collega’s waarvan je vermoedt dat ze gewoon brak zijn, maar het is lang niet altijd iets waar je zelf invloed op hebt. Ziek is ziek, heel vaak kun je daar niks aan doen. Maar goed, op deze manier motiveer je mensen natuurlijk wel om gezonder te gaan leven.’

Richard ziet nu echter het tegenovergestelde gebeuren: collega’s die zich beter ziek hadden kunnen melden, maar het zakcentje niet willen missen en zo nodeloos hun ziektekiemen door de kantoortuin blijven verspreiden. En bij nader inzien vindt hij de regeling ook niet zo netjes voor mensen die ernstig ziek worden. Richard verwelkomt het extra geld, maar is inmiddels geen voorstander meer van de verzuimbonus.

Het bieden van een financiële bonus is een van de maatregelen die organisaties kunnen instellen om ziekteverzuim tegen te gaan, vertelt senior personeelsfunctionaris Joep Witkamp. Een populaire maatregel is bijvoorbeeld het moeten ziekmelden via meerdere kanalen, of telefonisch: dat maakt het minder makkelijk om je ziek te melden, legt Witkamp uit. Het belonen van niet ziek zijn vindt hij op zich een mooie, positieve maatregel om tegen te gaan dat mensen ziekteverzuim gebruiken bij wijze van ‘een soort minivakantie’, zegt hij. Niet alleen is de baas daar niet blij mee, het legt ook extra druk op de rest van de medewerkers op wier schouders het vrijgekomen werk vaak terechtkomt.

Het probleem is dat ons interne morele kompas soms behoorlijk kan verschillen, vervolgt Witkamp. Waar de één een sterk verantwoordelijkheidsgevoel heeft en er alles aan zal doen om fit op de werkvloer te verschijnen, meldt de ander zich al ziek voordat er een paracetamol aan te pas is gekomen. Witkamp: ‘Ziek zijn is geen recht. Als je ziek bent krijg je ziekteverlof van je werkgever, maar dat is in principe ook iets wat geweigerd mag worden als blijkt dat er geen geldige grond voor is. En als er iets anders aan de hand is: daar zijn allerlei andere soorten verlof voor. In de praktijk blijkt er bovendien verrassend vaak ruimte voor een oplossing, zonder dat er een onnodige ziekmelding aan te pas komt.’

Baaldagen
Jennifer (32) werkte voorheen in de retail voor een werkgever die jaarlijks drie ‘baaldagen’ aanbood. ‘Die mocht je als joker inzetten voor dagen dat je om wat voor reden dan ook niet wilde werken, en je hoefde er geen uitleg voor te geven. Dat zorgde ervoor dat mensen zich echt alleen ziekmeldden als ze ook daadwerkelijk ziek waren. Al kon het alleen als het niet te druk was.’ De baaldagen kreeg ze overigens ook niet uitbetaald, verduidelijkt ze. ‘Ik vond het heel handig en ik heb daarna bij een andere werkgever weleens hetzelfde voorgesteld, maar daar deden ze helaas niets mee.’

Zou jij je minder vaak ziek melden als je er geld voor kreeg? Volgens Ed Moolhuizen is er dan heel wat meer aan de hand. Hij is opgeleid tot bedrijfsarts en directeur medische zaken bij Mensely, dat klantorganisaties adviseert over verzuim en inzetbaarheid. ‘Als je zo gemakkelijk ertussenuit knijpt, vind je je werk dan nog wel leuk? Als jij een sympathieke baas hebt, collega’s waar je het goed mee kunt vinden en werk wat ertoe doet, dan wíl je helemaal niet ziek zijn. Daar verandert zo’n verzuimbonus niets aan.’ Moolhuizen legt uit dat er een duidelijk verband bestaat tussen kortdurend ziekteverzuim en de cultuur binnen een bedrijf. ‘Misschien moet je je dan niet richten op dat geld als motivatie, maar voorzichtig eens op zoek gaan naar een andere baan.’

Bron: Intermediair